Zijn zonnepanelen na 2027 nog rendabel? De eerlijke rekensom

Gepubliceerde terugverdientijden lopen van 6 tot 21 jaar. Dat verschil zit niet in de panelen maar in twee aannames. Zo reken je het na — inclusief degradatie en de vervanging van je omvormer.

Zoek deze vraag op en je krijgt terugverdientijden van ongeveer zes tot ruim twintig jaar. Dezelfde panelen, dezelfde zon, hetzelfde land. Dat verschil komt niet uit de techniek — het komt uit twee aannames die de meeste artikelen niet eens noemen.

Als je die twee begrijpt, kun je elk rendementsverhaal dat je tegenkomt zelf beoordelen. Inclusief het onze.

Aanname 1: met welke stroomprijs wordt gerekend

Zonnepanelen verdienen zich terug doordat je stroom niet hoeft te kópen. Hoe duurder stroom, hoe sneller ze zich terugverdienen. De prijs die iemand invult, bepaalt daarmee vrijwel de hele uitkomst.

Hier zit een concreet probleem. Een aantal veelgeciteerde berekeningen die tot terugverdientijden van veertien tot twintig jaar komen, rekent met stroomprijzen van rond de twintig cent per kilowattuur — prognoses uit een periode waarin dat plausibel leek. Huishoudens betalen inmiddels een stuk meer. Reken je met de prijs die je echt betaalt, dan valt de terugverdientijd meteen jaren korter uit.

Aanname 2: hoeveel van je zon je zelf gebruikt

Dit is sinds het einde van de saldering de belangrijkste variabele geworden, en het is er één die vrijwel niemand van zichzelf kent.

Tot en met 2026 werd teruglevering weggestreept tegen je verbruik: het maakte niet uit wanneer je stroom produceerde. Vanaf 1 januari 2027 is dat voorbij. Vanaf dan splitst je zonnestroom in twee soorten:

• Zelf gebruikt — je bespaart de volle prijs die je anders had betaald.
• Teruggeleverd — je krijgt de vergoeding minus terugleverkosten, en dat is netto vaak nog geen cent. Zie bruto versus netto.

Het verschil tussen die twee is enorm. Een huishouden dat 55% van zijn zon zelf gebruikt en een huishouden dat 25% zelf gebruikt, hebben op hetzelfde dak een compleet andere terugverdientijd. Dáár komt de spreiding van zes tot twintig jaar vandaan.

Twee kostenposten die bijna nergens meetellen

Er is nog iets wat de meeste berekeningen te rooskleurig maakt: ze rekenen alsof een installatie vijfentwintig jaar lang precies hetzelfde doet en niets meer kost.

1. Degradatie. Panelen leveren elk jaar iets minder. Fabrikanten garanderen doorgaans nog ergens tussen de 87 en 91 procent van het oorspronkelijke vermogen na 25 of 30 jaar. Reken je met de nieuwwaarde over de hele looptijd, dan overschat je de levensduuropbrengst met een procent of vijf.
2. Vervanging van de omvormer. Panelen gaan decennia mee, de omvormer meestal niet. Ergens tussen jaar tien en vijftien staat er een vervanging op de rol. Wij zijn geen enkele goed scorende Nederlandse pagina tegengekomen die deze post in de terugverdientijd meeneemt.

Allebei maken ze het antwoord ongunstiger. Wij rekenen ze mee — niet om somber te doen, maar omdat een terugverdientijd zonder deze posten simpelweg niet klopt.

Dus: zijn ze nog rendabel?

Voor de meeste woningen: ja, maar minder uitgesproken dan in de salderingsjaren, en veel afhankelijker van je eigen situatie. Grofweg:

• Overdag thuis, hoog zelfverbruik → nog steeds een goede investering.
• Overdag weg, alles gaat terug het net op → langere terugverdientijd; kijk eerst of je verbruik te verschuiven is.
• Groot dak, klein verbruik → het volleggen van je dak is niet meer vanzelfsprekend. Zie loont uitbreiden nog.
• Warmtepomp of elektrische auto → gunstig, want je verbruikt meer en vaak op momenten dat de zon schijnt.

Wat níét klopt, is het idee dat panelen sinds 2027 zinloos zijn geworden. De stroom die je zelf gebruikt is nog precies evenveel waard als altijd. Alleen het deel dat het net op gaat, is vrijwel waardeloos geworden.

Hoe je jouw eigen antwoord krijgt

De eerlijke conclusie van dit hele verhaal is dat het algemene antwoord niet bestaat. Wij laten je het zelfverbruik daarom niet schatten: we leiden het af uit je eigen meetdata, en we rekenen je dak door met de werkelijke dakvlakken, de schaduw van je buurt en de opbrengst per paneel. Hoe dat werkt staat in hoe wij je dak doorrekenen.

Veelgestelde vragen