Zonnepanelen uitbreiden na 2027: loont dat nog?

Elk extra paneel levert minder op dan het vorige, want het landt op een lager zelfverbruik. Waarom de gemiddelde terugverdientijd hier de verkeerde maat is.

Je hebt tien panelen, er is nog dakruimte over, en de offerte voor acht extra panelen ziet er per paneel goedkoper uit dan de eerste keer. Toch kan die uitbreiding een slechtere investering zijn dan je eerste tien — en dat komt niet door de prijs.

De reden is een rekenfout die vrijwel iedereen maakt, wij tot voor kort ook: uitbreiding doorrekenen met een gemiddelde in plaats van met de marge.

Waarom het elfde paneel minder waard is dan het eerste

Zodra de saldering op 1 januari 2027 stopt, hangt de waarde van een kilowattuur zonnestroom af van waar hij terechtkomt. Gebruik je hem zelf, dan bespaar je de volle prijs die je anders aan je leverancier had betaald — al gauw dertig cent. Gaat hij het net op, dan houd je na aftrek van terugleverkosten vaak nog geen cent over.

Een kilowattuur die je zelf gebruikt is dus tientallen keren meer waard dan een kilowattuur die je teruglevert. Daarmee is de vraag bij uitbreiden niet “hoeveel stroom leveren die extra panelen op?” maar “hoeveel daarvan gebruik ik zelf?”

En daar zit de klem. Je eerste panelen leveren op momenten dat je huis nog iets van die stroom kan gebruiken: de koelkast, de wifi, de vaatwasser. Naarmate er panelen bijkomen, groeit de productie precies op de uren dat het al ruim voldoende is — de zonnige middag. Die extra stroom gaat vrijwel volledig het net op. Elk extra paneel landt op een lager zelfverbruik dan het vorige.

Wat dat met de cijfers doet

Onderstaande tabel laat het patroon zien voor een huishouden dat 3.500 kWh per jaar verbruikt. De precieze getallen hangen af van je verbruiksprofiel en je dak — dit gaat om de vorm van de curve, niet om exacte bedragen.

Het gevolg is dat de terugverdientijd van een uitbreiding niet gelijk is aan die van je oorspronkelijke installatie, maar er meestal flink boven ligt. Tenzij je tegelijk je verbruik verschuift — daarover verderop meer.

Waarom het toch kan lonen

Drie situaties waarin uitbreiden juist wél een goed idee is:

• Je verbruik gaat omhoog. Een warmtepomp, een elektrische auto of een airco tilt je zelfverbruik in één klap op. Dan landen de extra panelen niet in het teruglevergat.
• Je hebt een dakvlak met een andere richting. Panelen op oost of west produceren op andere uren dan je zuidkant, dus ze concurreren minder met je bestaande piek. Zie oost-west of zuid.
• Je overweegt een thuisbatterij. Die verandert het rekensommetje wezenlijk, want opgeslagen overschot wordt alsnog zelfverbruik. Zie panelen én batterij.

Wat de schaal van je uitbreiding doet met de prijs

Eén ding werkt juist in je voordeel: een installatie heeft flinke vaste kosten. Voorrijden, steiger, meterkastwerk en administratie betaal je grotendeels ongeacht het aantal panelen. Acht panelen erbij kost daardoor per wattpiek minder dan acht panelen als complete installatie.

Maar let op de omvormer. Zit je bestaande omvormer aan zijn maximum, dan komt daar een vervanging of een tweede bij, en dan springt de prijs in één keer omhoog. Dat is precies het soort trede dat je niet ziet in een prijs per wattpiek.

Hoe je het voor jouw dak uitrekent

Dit is niet met een vuistregel te doen, want het antwoord hangt op de combinatie van je dak en je verbruikspatroon per uur. Onze zonnewizard rekent het per paneel: welke plek op je dak welke opbrengst geeft, in welke volgorde je die het beste vult, en wat de netto winst per scenario is — met de vaste kosten en de omvormertrede erin.

Veelgestelde vragen