Oost-west of zuid? Na het einde van de saldering draait het antwoord om
Onder saldering wint zuid. Zonder saldering telt spreiding over de dag zwaarder dan een hoge middagpiek — maar het echte antwoord hangt af van jouw verbruiksprofiel.
Jarenlang was het advies simpel: leg je panelen op het zuiden. Meer opbrengst per paneel, kortere terugverdientijd, klaar. Dat advies klopt — zolang er gesaldeerd wordt. Maar op 1 januari 2027 stopt de saldering, en daarmee draait het antwoord voor veel huishoudens om.
Waarom zuid wint zolang er gesaldeerd wordt
Salderen betekent dat je teruggeleverde stroom één op één wordt weggestreept tegen je verbruik. Het maakt dus niet uit wannéér je stroom produceert. Een kilowattuur om twee uur ’s middags is net zoveel waard als een kilowattuur om zeven uur ’s avonds. In die wereld telt alleen het totaal, en dan wint het zuiden, met een voorsprong van grofweg zes procent op een oost-westopstelling.
Waarom die logica straks niet meer opgaat
Zonder saldering hangt de waarde van een kilowattuur volledig af van waar hij heen gaat. Zelf gebruiken bespaart je de volle stroomprijs. Teruglevering levert na aftrek van terugleverkosten bij veel leveranciers nog geen cent op. Het verschil is niet klein — het is een factor van tientallen.
Daarmee verschuift de vraag van “hoeveel produceer ik?” naar “hoeveel produceer ik op momenten dat ik het zelf gebruik?”. En dat is precies waar een zuidopstelling het slechter doet: die perst zijn productie in een smalle, hoge piek rond het middaguur, wanneer een doorsnee huishouden juist weinig verbruikt. Een oost-westopstelling levert minder totaal, maar spreidt het over de ochtend en de namiddag — dichter bij het moment dat je opstaat, kookt en thuiskomt.
Het kantelpunt
Het gaat om de ruil: een oost-westopstelling levert ongeveer 6% minder totale opbrengst, maar een hoger aandeel daarvan gebruik je zelf. Zodra de waarde van zelfverbruik ver boven die van teruglevering ligt — en dat is vanaf 2027 zo — kan die ruil positief uitpakken. Landelijk gemiddeld komt oost-west er dan iets bovenuit.
Maar “landelijk gemiddeld” gaat niet over jou
Dat gemiddelde rust op een gemiddeld verbruikspatroon, en dat bestaat niet. Twee huishoudens met exact hetzelfde dak kunnen een tegengesteld antwoord krijgen:
| Situatie | Wat er meestal beter uitpakt | Waarom |
|---|---|---|
| Overdag thuis, thuiswerken | zuid blijft aantrekkelijk | de middagpiek valt samen met je verbruik |
| Overdag weg, verbruik ’s ochtends en ’s avonds | oost-west | spreiding sluit beter aan bij je piekmomenten |
| Warmtepomp | vaak zuid | warmtevraag piekt in de winter, als elke zonnestraal telt |
| Elektrische auto die overdag thuis laadt | zuid | je kunt de middagpiek wegladen |
| Thuisbatterij aanwezig | verschil wordt kleiner | de batterij verschuift het overschot alsnog naar de avond |
Wat er nog meer meespeelt dan de windrichting
- Hoeveel panelen er passen. Een oost-westopstelling op een plat dak kan meer panelen kwijt, omdat de rijen elkaar minder beschaduwen. Meer panelen kan het lagere rendement per paneel ruimschoots compenseren.
- Schaduw. Een boom in het zuidwesten maakt de theoretische discussie snel irrelevant. Schaduw weegt bijna altijd zwaarder dan de keuze tussen zuid en oost-west.
- Hellingshoek. Een flauwe helling vervlakt de piek en verhoogt daarmee het zelfverbruik, ook op het zuiden.
- Negatieve prijzen. Met een dynamisch contract kan teruglevering rond het middaguur zelfs geld kósten. Dat pleit extra voor spreiding.
Hoe wij het uitrekenen
We halen je werkelijke dakvlakken op uit het landelijke 3D-gebouwenmodel — met hun echte helling en windrichting, inclusief de schaduw van buurpanden en bomen. Vervolgens leggen we jouw verbruik per uur naast de opbrengst per uur van elk vlak. Zo krijg je geen vuistregel maar het antwoord voor jouw dak, en zie je per dakvlak wat het toevoegt. Hoe die keten precies werkt, staat in hoe wij je dak doorrekenen.
Welk dakvlak levert bij jou het meeste op?
Vul je adres in en zie je eigen dakvlakken in 3D — met de schaduw van de buurt en de opbrengst per vlak.
Bekijk je dakvlakkenVeelgestelde vragen
Is noord echt altijd onzin?
Voor een normale hellingshoek: ja. Een noorddak levert zo weinig op dat de kosten er zelden uitkomen. Bij een heel flauwe helling wordt het verschil kleiner, maar het blijft de slechtste keuze.
Moet ik mijn bestaande zuidopstelling ombouwen?
Nee. Panelen verplaatsen kost meer dan het oplevert. Dit speelt bij nieuwe installaties en bij uitbreidingen — dan is een ander dakvlak juist vaak de betere keuze.
Wat als ik zowel een zuid- als een oostdak heb?
Dan is de vraag niet welk vlak wint, maar hoe je de panelen over beide verdeelt. Meestal is een mix beter dan één vlak volleggen.
Verandert dit advies weer na 2030?
Mogelijk. De wettelijke ondergrens voor de terugleververgoeding geldt tot 1 januari 2030; daarna bepalen leveranciers zelf. Wordt teruglevering nóg minder waard, dan wordt spreiding alleen maar belangrijker.